Ο τύπος οικοτόπου περιλαμβάνει τα δάση της αριάς Quercus ilex και της Q. rotundifolia. Τα δύο αείφυλλα είδη είναι συγγενικά και καταλαμβάνουν παρόμοιες οικολογικές θέσεις, αλλά διαχωρίζονται γεωγραφικά. Η Q. rotundifolia, αντικαθιστά την Q. ilex, της οποίας παλαιότερα θεωρούνταν υποείδος, στο δυτικό τμήμα της Μεσογείου [2,5].

Εικόνα 1. Δάση αριάς στο Άγιο Όρος. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Π. Κακούρος.

Άλλες ταξινομήσεις

EUNIS G2.1 Mediterranean evergreen Quercus woodland [7]

European forest types < 6.9.1. Mediterranean evergreen oak forest [6]

Palearctic Habitat Classification 45.3 Holm-oak forests [4]

Εξάπλωση

Τα δάση αριάς εξαπλώνονται σε μια μεγάλη περιοχή εντός της Μεσογειακής λεκάνης, από την Πορτογαλία στα δυτικά έως τα νησιά του Αιγαίου και τη Μικρά Ασία στα ανατολικά, με κάποιες απομωνομένες εμφανίσεις στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Εμφανίζονται στις χώρες της ΒΔ Αφρικής, ενώ στο Βορά φτάνουν μέχρι τη Βόρεια Ιταλία και τις ατλαντικές ακτές της Γαλλίας. Στην Ελλάδα, τα δάση αριάς εξαπλώνονται στις ανατολικές και τις δυτικές ακτές της ηπειρωτικής χώρας, τη Δυτική Κρήτη, την Κέρκυρα και τα νησιά του Βορείου Αιγαίου, ενώ μεμονωμένα εμφανίζονται και στον Έβρο. Ο τύπος οικοτόπου εμφανίζεται σε 44 περιοχές του Δικτύου Natura 2000, καλύπτοντας έκταση 61.816 στρεμμάτων [1,2,3,8].

Εικόνα 2. Χάρτης εξάπλωσης και εύρους εξάπλωσης του τύπου οικοτόπου 9340 στην Ελλάδα [12].

Ο τύπος 9340 εμφανίζεται συνήθως με τη μορφή πυκνών και υψηλών θαμνώνων, λόγω της μακρόχρονης καταστροφής και υποβάθμισης των δασών αριάς, που άλλοτε αποτελούσαν τον πιο ευρέως εξαπλούμενο τύπο μεσογειακών σκληρόφυλλων δασών. Όπου οι πιέσεις (κυρίως πυρκαγιές και βοσκή) εκλείπουν ή εφαρμόζονται διαχειριστικά μέτρα για την ανόρθωση των δασών, σχηματίζεται υψηλό δάσος (π.χ. Άγιο Όρος, Ικαρία). Στις πιο υγρές θέσεις, μπορεί να συμμετέχουν στη σύνθεση του ανωρόφου και φυλλοβόλα είδη φράξου, δρυός και σφενδάμου [2,9].

 Χλωριδική σύνθεση

Ξυλώδη είδη: Quercus ilex, Laurus nobilis Myrtus communis, Arbutus unedo, Arbutus andrachne, Smilax aspera, Phillyrea latifolia, Quercus coccifera, Acer sempervirens, Cercis siliquastrum.

Ποώδη είδη: Carex flacca, Asparagus aphyllus, Hypericum empetrrifolium, Rubia peregrina, Asplenium onopteris, Stipa bromoides [2,11].

Οικολογία

Τα δάση αριάς αναπτύσσονται συνήθως σε ασβεστολιθικής προέλευσης εδάφη, αλλά μπορεί να εμφανιστούν και επάνω σε μαρμαρυγιακούς σχιστόλιθους, γρανίτες, γρανοδιορίτες, γνεύσιους  και φλύσχη. Αν και τα δύο αυτά είδη δρυός έχουν πολύ μεγάλο υψομετρικό εύρος εμφάνισης, με την Q. rotundifolia να φτάνει τα 1800 m στην Ισπανία και τα 2800 m στο Μαρόκο, στην Ελλάδα το συνηθισμένο εύρος εμφάνισης των δασών αριάς είναι 300-1000 m.

Η αριά έχει την ικανότητα να αναγεννάται σε υπόσκιο περιβάλλον, αποτελώντας συχνά την τελική φυτοκοινωνία (κλίμαξ) [2,3,8,9].

Εικόνα 3. Φύλλα και βελανίδια αριάς. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Λ. Λογοθέτης.

Οικονομική αξία

Το πυκνό ξύλο της αριάς παράγει άριστης ποιότητας καυσόξυλα και ξυλοκάρβουνα, το οποίο είναι και το κυριότερο προϊόν στον ελλαδικό χώρο. Επίσης, η σκληρότητα του ξύλου της το καθιστά ιδανικό για την κατασκευή χειρολαβών για εργαλεία. Στο παρελθόν, άλλες χρήσεις των δασών αριάς ήταν η χρησιμοποίηση των βελανιδιών για ζωοτροφή, αλλά και η απομόνωση των ταννινών από τους νεαρούς βλαστούς, χρήσεις που σταδιακά έχουν εγκαταληφθεί [3,8].

Διαχείριση

Στην Ελλάδα, τα δάση αριάς υπόκεινται σε πρεμνοφυή διαχείριση για την παραγωγή καυσόξυλων και ξυλοκάρβουνων. Στην Ιβηρική χερσόνησο, πολλά από τα δάση του τύπου έχουν αποψιλωθεί για τη δημιουργία βοσκόμενων λιβαδιών, αφήνοντας μεμονωμένα άτομα αριάς και σχηματίζοντας ένα χαρακτηριστικό αγροδασικό τοπίο, το οποίο ονομάζεται dehesas στην Ισπανία και montados στην Πορτογαλία [3,9,10].

Κατάσταση διατήρησης

Η κατάσταση διατήρησης του τύπου οικοτόπου κρίνεται ικανοποιητική σύμφωνα με την 3η εξαετή έκθεση αναφοράς σε εφαρμογή του άρθρου 17 της Οδηγίας 92/43 για τους Οικοτόπους [11].

Πιέσεις και απειλές

Στις κυριότερες πιέσεις που εντοπίστηκαν για το τύπο οικοτόπου συγκαταλέγονται η μετατροπή περιοχών σε γεωργικές καλλιέργειες, η βόσκηση, η κατασκευή δρόμων, η ύπαρξη και κατασκευή δεικτών επικοινωνιών, οι απορροές, η θήρα, οι πυρκαγιές, αλλά και τροποποιήσεις του φυσικού περιβάλλοντος [2,11]. Στις απειλές που δυνητικά μπορεί να απειλήσουν τον τόπο οικοτόπου περιλαμβάνονται επιπλέον τα επιγενή χωροκατακτητικά είδη.

Γενική βιβλιογραφία

1. Arvela, M., Bailly Maitre, J., Evans, D., Mac Sharry, B. & M. Aronsson. Pre-scoping Document for the Natura 2000 Seminar at the Mediterranean Region. http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/platform/knowledge_base/135_mediterranean_region_en.htm#NBP
2. Ντάφης, Σπ., Παπαστεργιάδου, Ε, Λαζαρίδου, Ε, Τσιαφούλη, Μ. 2001. Τεχνικός Οδηγός Αναγνώρισης, Περιγραφής και Χαρτογράφησης Τύπων Οικοτόπων της Ελλάδας. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ).
3. Ντάφης, Σπ. 2010. Τα δάση της Ελλάδας. Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας. 192 σελ.
4. Devillers, Pierre & Devillers-Terschuren, Jean. A classification of Palearctic habitats. Council of Europe, Strasbourg: Nature and environment, No 78.
5. European Commission. 2013. Interpretation Manual of European Union Habitats -EUR28
6. 2006.  European forest types – Categories and types for sustainable forest management reporting and policy. EEA Technical report No 9/2006. European Environment Agency, Copenhagen, Denmark.
7. European Environmental Agency Habitat types search. http://eunis.eea.europa.eu/habitats.jsp
8. San-Miguel-Ayanz, J., de Rigo, Daniele, Caudullo, Giovanni, Houston Durant, Tracy, Mauri, Achille. Eds. 2016. European Atlas of Forest Tree Species. (Eds.) Publication Office of the European Union, Luxembourg. ISBN: 978-92-79-36740-3. DOI: 10.2788/038466

Ειδική βιβλιογραφία

9. Ντάφης, Σπ. και Κακούρος Π. (συντονιστές έκδοσης) 2006. Οδηγίες ανόρθωσης υποβαθμισμένων δασών δρυός και αριάς. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων. Θέρμη. 40 σελ.
10. Rodà F., Retana J., Gracia C.A, Bellot J. (Eds.), Ecology of Mediterranean evergreen oak forests, Springer-Verlag, Berlin, 1999.
11. Report on the main results of the surveillance under article 17 for annex I habitat types (Annex D). Code 9340. Quercus ilex and Quercus rotundifolia forests. http://cdr.eionet.europa.eu/Converters/run_conversion?file=gr/eu/art17/envxrm90g/GR_habitats_reports-20190731-130055.xml&conv=589&source=remote#9340
12. Χάρτης εξάπλωσης και εύρους εξάπλωσης τύπου οικοτόπου 9340. http://www.biodiversity-info.gr/images/DOCUM/3rd_Art17_Report/Habitat_types/terrestrial/maps/9340_map.pdf

Προτεινόμενη βιβλιογραφική αναφορά

Πουλής, Γ., Κακούρος, Π., Καψάλης, Δ. & Β. Χρυσοπολίτου. Πληροφοριακό δελτίο τύπου οικοτόπου 9340 στην Ελλάδα. Έργο ForestLife – Οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα.

The post ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΤΟΠΟΥ 9340 – ΔΑΣΗ ΑΡΙΑΣ QUERCUS ILEX – QUERCUS ILEX AND QUERCUS ROTUNDIFOLIA FORESTS appeared first on Forest Life - Οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα.

Ο τύπος οικοτόπου περιλαμβάνει φυσικά και ημιφυσικά σκληρόφυλλα δάση και θαμνώνες με κυριαρχία ενός από τα είδη Olea europaea subsp. sylvestris, Ceratonia siliqua, Pistacia lentiscus ή συγκυριαρχία μεταξύ τους. Όλα τα ξυλώδη είδη που εμφανίζονται είναι προσαρμοσμένα στις δυσμενείς υγρασιακά συνθήκες [2,5].

Εικόνα 1. Δάσος αγριελιάς και χαρουπιάς, τύπος οικοτόπου 9320. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Λ. Λογοθέτης.

Άλλες ταξινομήσεις

EUNIS G2.4 Olea europaea – Ceratonia siliqua woodland [7]

European forest types 6.9.2 Olive-carob forest [6]

Palearctic Habitat Classification 45.1 Olive-carob forests, 33.12 Olive and lentisc matorral, 32.21 Thermo-Mediterranean brushes, thickets and heath-garrigues [4]

Εξάπλωση

Πρόκειται για ευρέως εξαπλούμενο τύπο οικοτόπου σε ολόκληρη τη Μεσογειακή λεκάνη, συμπεριλαμβανομένης της Βόρειας Αφρικής. Στην Ελλάδα εμφανίζεται στις θερμότερες παραλιακές περιοχές της κεντρικής και νότιας ηπειρωτικής χώρας, ενώ είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική η παρουσία του στα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη. Εμφανίζεται σε 60 περιοχές του Δικτύου Natura 2000 καλύπτοντας έκταση  49.893 στρεμμάτων [1,2,3,8].

Εικόνα 2. Χάρτης εξάπλωσης και εύρους εξάπλωσης του τύπου οικοτόπου 9320 στην Ελλάδα [10].

Συνήθως, ο τύπος οικοτόπου 9320 εμφανίζεται με τη μορφή μικτών θαμνώνων με αγριελιές, σχίνα, χαρουπιές και άλλα συνοδά αειθαλλή είδη. Σπανιότερα και μόνο στις ευνοϊκότερες εδαφοκλιματικές συνθήκες ή όπου εκλείπουν οι πιέσεις, οι συστάδες φθάνουν το ύψος των δέντρων [2].

 Χλωριδική σύνθεση

Ξυλώδη είδη: Olea europaea, Ceratonia siliqua, Pistacia lentiscus, Phillyrea latifolia, Quercus coccifera, Calycotome villosa, Myrtus communis.

Ποώδη είδη: Arisarum vulgare, Asphodelus ramosus, Prasium majus, Drimia (= Urginea)  maritima [2,11].

Οικολογία

Ο τύπος 9320 εμφανίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε αβαθή και άγονα ασβεστολιθικά εδάφη, από το επίπεδο της θάλασσας μέχρι και περίπου τα 500 μ. υψόμετρο. Η ανθεκτικότητα στην ξηρασία μέσω μορφολογικών και φυσιολογικών προσαρμογών είναι το κοινό χαρακτηριστικό όλων των ειδών που εμφανίζονται στον τύπο αυτό [2,3,8].

Οικονομική αξία

Αν και στο παρελθόν, τα δάση και οι θαμνώνες του τύπου οικοτόπου 9320 χρησιμοποιήθηκαν  εκτενώς για ξύλευση και πιο συγκεκριμένα για την παραγωγή καυσόξυλων και ξυλοκάρβουνων, σήμερα η απόληψη ξύλου είναι σχεδόν μηδενική. Η οικονομική αξία του τύπου οικοτόπου αφορά χρήσεις όπως η βόσκηση, η μελισσοκομία και η αναψυχή. Σημαντική κατά το παρελθόν υπήρξε και η συλλογή των καρπών της χαρουπιάς [3,8].

Εικόνα 3. Δάσος αγριελιάς και χαρουπιάς στο Παναχαϊκό όρος. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Λ. Λογοθέτης.

Διαχείριση

Οι τρέχουσες πρακτικές στη διαχείριση του τύπου οικοτόπου 9320 αφορούν, είτε στη βόσκηση για παραγωγή κτηνοτροφικών προϊόντων είτε στην προστασία και διατήρηση του τύπου οικοτόπου για την προστατευτική και αισθητική αξία του. Η υποβόσκηση των περιοχών αυτών μπορεί να οδηγήσει σε πύκνωση της βλάστησης και να οδηγήσει σε αλλαγή της σύνθεσής της [3].

Κατάσταση διατήρησης

Η κατάσταση διατήρησης του τύπου οικοτόπου κρίνεται ικανοποιητική σύμφωνα με την 3η εξαετή έκθεση αναφοράς σε εφαρμογή του άρθρου 17 της Οδηγίας 92/43 για τους Οικοτόπους [9].

Πιέσεις και απειλές

Στις κυριότερες πιέσεις που εντοπίστηκαν είναι η ξύλευση, οι δραστηριότητες αναψυχής, οι πυρκαγιές, η μετατροπή τους σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, η εισβολή ξενικών χωροκατακτητικών ειδών, μεταβολές στις αβιοτικές παραμέτρους και η φυσική διαδοχή με αποτέλεσμα την αλλαγή της σύνθεσης των ειδών. Στις απειλές συγκαταλέγονται οι γεωργικές καλλιέργειες και οι αλλαγές στις πρακτικές τους, η βόσκηση, η εκτροφή ζώων, η δασική διαχείριση, η κατασκευή δρόμων, η επέκταση των κατοικούμενων περιοχών, οι απορροές, η θήρα, η ρύπανση του εδάφους, η εξέλιξη των φυτοκοινωνιών και οι πυρκαγιές [2,9].

Γενική βιβλιογραφία

1. Arvela, M., Bailly Maitre, J., Evans, D., Mac Sharry, B. & M. Aronsson. Pre-scoping Document for the Natura 2000 Seminar at the Mediterranean Region. http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/platform/knowledge_base/135_mediterranean_region_en.htm#NBP
2. Ντάφης, Σπ., Παπαστεργιάδου, Ε, Λαζαρίδου, Ε, Τσιαφούλη, Μ. 2001. Τεχνικός Οδηγός Αναγνώρισης, Περιγραφής και Χαρτογράφησης Τύπων Οικοτόπων της Ελλάδας. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ).
3. Ντάφης, Σπ. 2010. Τα δάση της Ελλάδας. Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας. 192 σελ.
4. Devillers, Pierre & Devillers-Terschuren, Jean. A classification of Palearctic habitats. Council of Europe, Strasbourg: Nature and environment, No 78.
5. European Commission. 2013. Interpretation Manual of European Union Habitats -EUR28
6. 2006.  European forest types – Categories and types for sustainable forest management reporting and policy. EEA Technical report No 9/2006. European Environment Agency, Copenhagen, Denmark.
7. European Environmental Agency Habitat types search. http://eunis.eea.europa.eu/habitats.jsp
8. San-Miguel-Ayanz, J., de Rigo, Daniele, Caudullo, Giovanni, Houston Durant, Tracy, Mauri, Achille. Eds. 2016. European Atlas of Forest Tree Species. (Eds.) Publication Office of the European Union, Luxembourg. ISBN: 978-92-79-36740-3. DOI: 10.2788/038466

Ειδική βιβλιογραφία

9. ort on the main results of the surveillance under article 17 for annex I habitat types (Annex D). Code 9320. Olea and Ceratonia http://cdr.eionet.europa.eu/Converters/run_conversion?file=gr/eu/art17/envxrm90g/GR_habitats_reports-20190731-130055.xml&conv=589&source=remote#9320
10. Χάρτης εξάπλωσης και εύρους εξάπλωσης τύπου οικοτόπου 9320. http://www.biodiversity-info.gr/images/DOCUM/3rd_Art17_Report/Habitat_types/terrestrial/maps/9320_map.pdf

Προτεινόμενη βιβλιογραφική αναφορά

Πουλής, Γ., Κακούρος, Π., Καψάλης Δ. & Βασιλική Χρυσοπολίτου. Πληροφοριακό δελτίο τύπου οικοτόπου 9320 στην Ελλάδα. Έργο ForestLife – Οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα.

The post ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΤΟΠΟΥ 9320 – ΔΑΣΗ ΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΧΑΡΟΥΠΙΑΣ (OLEA AND CERATONIA FORESTS) appeared first on Forest Life - Οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα.

Ο τύπος οικοτόπου περιλαμβάνει όλα τα δάση καστανιάς καθώς και παλαιές φυτείες καστανιάς, οι οποίες έχουν εγκαταληφθεί και εμφανίζουν φυσιογνωμικά και χλωριδικά χαρακτηριστικά φυσικού δάσους. Δεν περιλαμβάνει σύγχρονες φυτείες καστανιάς, η διαχείριση των οποίων γίνεται με αγρονομικές μεθόδους [2].

Εικόνα 1. Καρπός και φύλλα καστανιάς. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Λ. Λογοθέτης.

Άλλες ταξινομήσεις

EUNIS G1.7D Castanea sativa woodland [7]

European forest types 8.7 Chestnut forest [6]

Palearctic Habitat Classification 41.9 Chestnut woods [4]

Εξάπλωση

Τα δάση της Castanea sativa εξαπλώνονται σε μια μεγάλη γεωγραφική περιοχή, η οποία περιλαμβάνει τις χώρες της Νότιας Ευρώπης, τη Β. Αφρική, τη ΒΔ Ευρώπη, ενώ το ανατολικότερο άκρο της εξάπλωσής τους φτάνει στον Καύκασο και τη Συρία. Μεγάλο τμήμα της σημερινής εξάπλωσης των δασών καστανιάς είναι ανθρωπογενούς προέλευσης, λόγω της υψηλής οικονομικής αξίας που έχει το είδος.

Στην Ελλάδα, τα δάση καστανιάς εμφανίζονται σε μικρές ή μεγαλύτερες νησίδες, σχεδόν σε ολόκληρη την Ελλάδα, με κύριες θέσεις εξάπλωσης το Πήλιο, την Όσσα (Κίσσαβος), το Μαυροβούνι, το Άγιο Όρος, τη ΒΑ Χαλκιδική, την Πίνδο, τον Κάτω Όλυμπο, τα Πιέρια, το Βέρμιο και σποραδικά σε όλη την Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα, την Πελοπόννησο, την Εύβοια, τη Λέσβο και την Κρήτη. Εντός του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα, τα δάση καστανιάς εξαπλώνονται σε 25 περιοχές, καταλαμβάνοντας 178.890 στρεμμάτων [1,2,3,8].

Εικόνα 2. Χάρτης εξάπλωσης και εύρους εξάπλωσης του τύπου οικοτόπου 9260 [10].

Η Castanea sativa κυριαρχεί στον ανώροφο σχηματίζοντας συνήθως αμιγείς συστάδες και σπανιότερα μικτές με τα φυλλοβόλα Quercus frainetto, Quercus petraea subsp. medwediewii, Carpinus orientalis, Sorbus domestica, Fagus sylvatica και τα αείφυλλα Pinus nigra, Abies cephalonica, Abies borisii-regis, Ilex aquifolium, Quercus ilex. Οι συστάδες εμφανίζουν πολυώροφη δομή και μέγιστο ύψος τα 25 μ., με μέση κάλυψη 60-100 % στον όροφο των δέντρων [2].

Χλωριδική σύνθεση

Στον ανώροφο, πέρα από την Castanea sativa, εμφανίζονται, ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος και το καθεστώς διαχείρισης τα Quercus frainetto, Quercus petraea subsp. medwediewii, Carpinus orientalis, Sorbus domestica, Fagus sylvatica, Pinus nigra, Abies cephalonica, Abies borisii-regis, Ilex aquifolium, Quercus ilex. Καθώς τα δάση καστανιάς δεν έχουν άλλα χαρακτηριστικά είδη πέρα από την Castanea sativa, στον υπόροφο κυριαρχούν χαρακτηριστικά είδη της κλάσης Querco-Fagetea, της τάξης Quercetalia pubescentis και της συνένωσης Quercion frainetto, όπως τα Pteridium aquilinum, Lathyrus laxiflorus, Campanula spatulata, Luzula forsteri, Clinopodium vulgare, Brachypodium sylvaticum, Dactylis glomerata, Veronica chamaedrys, Aremonia agrimonoides [2,9,11].

Εικόνα 3. Παλαιά φυτεία καστανιάς με εμφανή την εισβολή της ελάτης. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Λ. Λογοθέτης.

Οικολογία

Τα δάση καστανιάς εμφανίζονται ως κηλίδες μέσα στη ζώνη της δρυός, καταλαμβάνοντας δροσερές πλαγιές, ανατολικής συνήθως έκθεσης, σε υψόμετρα 300 – 1100 μ. με εδάφη καλά αποστραγγιζόμενα και PH από ισχυρώς όξινο έως ουδέτερο. Προτιμούν εδάφη εδραζόμενα σε ψαμμίτες, μαρμαρυγιακούς σχιστόλιθους, γρανίτες και γνεύσιους, αποφεύγοντας τις περιοχές με ασβεστολιθικό γεωλογικό υπόστρωμα [2,3,8].

Οικονομική αξία

Η ξυλεία της καστανιάς είναι πολύτιμη για μια ποικιλία χρήσεων, καθώς είναι ιδιαίτερα ανθεκτική χάρη στην παρουσία ταννινών. Από την ξυλεία της παράγονται βέργες για στήριξη αγροτικών καλλιεργειών, πάσσαλοι για φράκτες, υποστυλώματα μεταλλείων, στύλοι για δίκτυα ηλεκτρισμού και επικοινωνιών, ξύλο παρκετοποιίας, επιπλοποιίας ενώ χρησιμοποιείται και στη βαρελοποιία. Σημαντική πηγή εσόδων αποτελεί και η εκμετάλλευση των εδώδιμων καρπών της καστανιάς, οι οποίοι, χρησιμοποιούνται επίσης για παρασκευή αλεύρων, αλλά και στη ζαχαροπλαστική. Επίσης, η πλούσια ανθοφορία της καστανιάς είναι πολύ ευεργετική για τη μελισσοκομία, παράγοντας το ιδιαίτερης γεύσης καστανόμελο [3,8].

Διαχείριση

Εξαιτίας του πολυλειτουργικού τους χαρακτήρα και της ποικιλίας των προϊόντων που παράγουν, τα δάση καστανιάς υπόκεινται σε πολλούς διαφορετικούς τρόπους διαχείρισης ανάλογα με τον επιδιωκόμενο σκοπό και προϊόν. Η πιο συνηθισμένη μορφή διαχείρισης είναι η πρεμνοφυής με περίτροπο χρόνο 20 έτη, αλλά ανάλογα με το επιθυμητό προϊόν, αυτός μπορεί να κατέλθει στα 3-5 χρόνια (βέργες, πάσσαλοι) ή να ανέβει στα 30 χρόνια (τεχνική ξυλεία) Οι παλιές φυτείες για παραγωγή καρπών, οι οποίες ονομάζονται κασταναριά, διαχειρίζονται σπερμοφυώς [3].

Κατάσταση διατήρησης

Η κατάσταση διατήρησης του τύπου οικοτόπου κρίνεται ικανοποιητική σύμφωνα με την 3η εξαετή έκθεση αναφοράς σε εφαρμογή του άρθρου 17 της Οδηγίας 92/43 για τους Οικοτόπους [9].

Πιέσεις και απειλές

Στις κυριότερες πιέσεις που εντοπίστηκαν για το τύπο οικοτόπου συγκαταλέγονται οι αλλαγές στις καλλιεργητικές πρακτικές, η βόσκηση, οι ελλείψεις στις δασικές διαχειριστικές πρακτικές, η παρουσία δρόμων, οι δραστηριότητες αναψυχής, τα χωροκατακητικά ξενικά είδη καθώς και η παρουσία παθογόνων. Στην τελευταία κατηγορία εντάσσονται ο μύκητας Pseudonectria (= Endothia) parasitica, ο οποίος προκαλεί το έλκος της καστανιάς, καθώς και οι μύκητες του γένους Phytophtora, που προκαλούν τη μελάνωση. Στις απειλές που δυνητικά μπορεί να απειλήσουν τον τόπο οικοτόπου περιλαμβάνονται οι αλλαγές στις καλλιεργητικές πρακτικές, η βόσκηση, οι ελλείψεις στις δασικές διαχειριστικές πρακτικές, τα χωροκατακητικά ξενικά είδη, η παρουσία παθογόνων, καθώς και οι πυρκαγιές [2,8,9].

Γενική βιβλιογραφία

1. Arvela, M., Bailly Maitre, J., Evans, D., Mac Sharry, B. & M. Aronsson. 2013. Pre-scoping Document for the Natura 2000 Seminar at the Mediterranean Region. http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/platform/knowledge_base/135_mediterranean_region_en.htm#NBP
2. Ντάφης, Σπ., Παπαστεργιάδου, Ε, Λαζαρίδου, Ε, Τσιαφούλη, Μ. 2001. Τεχνικός Οδηγός Αναγνώρισης, Περιγραφής και Χαρτογράφησης Τύπων Οικοτόπων της Ελλάδας. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ).
3. Ντάφης, Σπ. 2010. Τα δάση της Ελλάδας. Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας. 192 σελ.
4. Devillers, Pierre & Devillers-Terschuren, Jean. A classification of Palearctic habitats. Council of Europe, Strasbourg: Nature and environment, No 78.
5. European Commission. 2013. Interpretation Manual of European Union Habitats -EUR28
6. 2006. European forest types – Categories and types for sustainable forest management reporting and policy. EEA Technical report No 9/2006. European Environment Agency, Copenhagen, Denmark.
7. European Environmental Agency Habitat types search. http://eunis.eea.europa.eu/habitats.jsp
8. San-Miguel-Ayanz, J., de Rigo, Daniele, Caudullo, Giovanni, Houston Durant, Tracy, Mauri, Achille. Eds. 2016. European Atlas of Forest Tree Species. (Eds.) Publication Office of the European Union, Luxembourg. ISBN: 978-92-79-36740-3. DOI: 10.2788/038466

Ειδική βιβλιογραφία

9. Report on the main results of the surveillance under article 17 for annex I habitat types (Annex D). Code 9260. Name Castanea woods. http://cdr.eionet.europa.eu/Converters/run_conversion?file=gr/eu/art17/envxrm90g/GR_habitats_reports-20190731-130055.xml&conv=589&source=remote#9260
10. Χάρτης εξάπλωσης και εύρους εξάπλωσης τύπου οικοτόπου 9260. http://www.biodiversity-info.gr/images/DOCUM/3rd_Art17_Report/Habitat_types/terrestrial/maps/9260_map.pdf
11. Konstantinidis, P., Tsiourlis, G., Xofis, P. and G.P. Buckley (2008) Taxonomy and ecology of Castanea sativa Mill. forests in Greece. Plant Ecology. 195: 235-256

Προτεινόμενη βιβλιογραφική αναφορά

Πουλής, Γ., Κακούρος, Π., Καψάλης, Δ.και Βασιλική Χρυσοπολίτου. Πληροφοριακό δελτίο τύπου οικοτόπου 9260 στην Ελλάδα. Έργο ForestLife – Οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα.

The post ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΤΟΠΟΥ 9260 – ΔΑΣΗ ΚΑΣΤΑΝΙΑΣ (CASTANEA SATIVA WOODS) appeared first on Forest Life - Οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα.

Ο τύπος οικοτόπου περιλαμβάνει τα φυσικά δάση χαλεπίου και τραχείας πεύκης, καθώς και τα δάση κουκουναριάς. Περιλαμβάνει επίσης παλαιές αναδασώσεις με τα παραπάνω είδη που προσομοιάζουν φυσιογνωμικά και χλωριδικά τα φυσικά πευκοδάση. Δεν περιλαμβάνει πρόσφατες τεχνητές αναδασώσεις με είδη πεύκων. Επίσης δεν περιλαμβάνei και τα δάση ορεινών κωνοφώρων με λευκόδερμη πεύκη (ρόμπολο – Pinus heldreichii), τα οποία παλαιότερα εντάσσονταν σε αυτόν τον τύπο οικοτόπου και πλέον αποτελούν τον τύπο οικοτόπου 95A0 [2,5].

Εικόνα 1. Παραθαλάσσιο δάσος χαλεπίου πεύκης στη Σιθωνία. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Σ. Μηλιώνης.

Άλλες ταξινομήσεις

EUNIS G3.73 Pinus pinea forests, G3.74 Pinus halepensis forests, G3.75 Pinus brutia forests [7]

European forest types 6.10.1 Thermophilous pine forest [6]

Palearctic Habitat Classification 42.8 Mediterranean pine woods [4]

Φυσιογνωμία

Τα πευκοδάση της τραχείας και της χαλεπίου εμφανίζονται συνήθως με τη μορφή αμιγών πυκνών συστάδων. Ανάλογα με τις ενδοσυσταδικές συνθήκες φωτός, την ποιότητα τόπου και την παρουσία ή μη της βόσκησης, μπορεί να υπάρχει ένας ιδιαίτερα πυκνός όροφος με σκληρόφυλλους θάμνους ή να απουσιάζει σχεδόν ολοκληρωτικά η υποβλάστηση. Τα δάση της κουκουναριάς στην ωριμότητά τους έχουν μικρότερο βαθμό συγκόμωσης και μπορεί να φιλοξενούν έναν όροφο θάμνων από σχίνους και αρκεύθους. [3]

Εξάπλωση

Τα δάση της χαλεπίου και της τραχείας εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη Μεσογειακή λεκάνη. Τα δύο αυτά συγγενικά είδη πεύκης σπάνια απαντούν μαζί. Στην Ελλάδα, η χαλέπιος εμφανίζεται στο δυτικό τμήμα της χώρας και η τραχεία στο ανατολικό.

Η κουκουναριά εξαπλώνεται και αυτή σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, σχηματίζοντας λιγότερο εκτεταμένα δάση από τα άλλα δύο είδη. Η φυσική εξάπλωση της κουκουναριάς είναι δύσκολο να προσδιοριστεί, γιατί το είδος έχει μεταφερθεί ανθρωπογενώς ήδη από την αρχαιότητα, λόγω της οικονομικής αξίας των σπερμάτων του.

Ο τύπος οικοτόπου 9540 εμφανίζεται σε 71 περιοχές του Δικτύου Natura 2000 καταλαμβάνοντας έκταση 1.123.950 στρεμμάτων [1,2,3,8].

Εικόνα 2. Χάρτης εξάπλωσης και εύρους εξάπλωσης του τύπου οικοτόπου 9540 στην Ελλάδα [11].

Pinus halepensis, P. brutia, P. pinea, Asparagus acutifolius, Erica arborea, E. manipuliflora, Hypericum empetrifolium, Pistacia lentiscus, Quercus coccifera, Phillyrea latifolia [2,10].

Οικολογία

Τα δάση τραχείας και χαλεπίου πεύκης αναπτύσσονται σε εδάφη αβαθή, συχνά πετρώδη και σε κλίσεις από μικρές έως πολύ ισχυρές. Εμφανίζονται σε ένα μεγάλο υψομετρικό εύρος, από την επιφάνεια της θάλασσας μέχρι τα 1000 m περίπου. Τα δύο αυτά είδη είναι φωτόφιλα και αναγεννώνται πολύ δύσκολα σε ενδοδασικό περιβάλλον. Η αναγέννηση γίνεται συνήθως μετά από πυρκαγιά, η οποία ενεργοποιεί την υπέργεια τράπεζα σπόρων, ευρισκόμενη προφυλαγμένη στους κλειστούς κώνους. Τα δάση της κουκουναριάς εμφανίζονται σε παραλιακές, αμμώδεις θέσεις με μικρή κλίση [2,3,8].

Εικόνα 3. Δάσος κουκουναριάς στη Στροφυλιά. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Λ. Λογοθέτης.

Οικονομική αξία

Τα δάση του τύπου οικοτόπου είναι ένα παράδειγμα πολυλειτουργικής αξίας του δάσους, προσφέροντας μια μεγάλη ποικιλία προϊόντων και υπηρεσιών. Τα δάση της χαλεπίου χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ρητίνης, ενώ τα δάση χαλεπίου και τραχείας είναι πολύ σημαντικά για την εγχώρια μελισσοκομική παραγωγή. Επιπλέον, οικονομική αξία έχει και η συλλογή των εδώδιμων σπερμάτων της κουκουναριάς.

Ιδιαίτερα υψηλή είναι η προστατευτική και αισθητική αξία των δασών του τύπου οικοτόπου, καθώς, λόγω της γεωγραφικής τους θέσης, γειτνιάζουν με αστικά κέντρα και δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς [3].

Διαχείριση

Λόγω της υψηλής προστατευτικής και αισθητικής αξίας των δασών, αλλά και της ευπάθειάς τους σε πυρκαγιές και ανθρωπογενείς διαταραχές, η διαχείριση εστιάζει κυρίως στην προστασία, αναγέννηση, ανόρθωση και ανάδειξή τους. Η βόσκηση αποτελεί μέρος των μεσογειακών οικοσυστημάτων και μέσω της ορθολογικής έντασής της μπορεί να απομακρύνει των κίνδυνο πυρκαγιών στον συγκεκριμένο τύπο οικοτόπου. Μετά από πυρκαγιές, η βόσκηση θα πρέπει να απαγορεύεται καθώς δημιουργεί πρόβλημα στον ρυθμό εγκατάστασης της βλάστησης. [3].

Κατάσταση διατήρησης

Η κατάσταση διατήρησης του τύπου οικοτόπου κρίνεται ικανοποιητική σύμφωνα με την 3η εξαετή έκθεση αναφοράς σε εφαρμογή του άρθρου 17 της Οδηγίας 92/43 για τους Οικοτόπους [10].

Πιέσεις και απειλές

Στις κυριότερες πιέσεις που εντοπίστηκαν για το τύπο οικοτόπου συγκαταλέγονται οι γεωργικές καλλιέργειες, η κοπή της παρεδαφιαίας βλάστησης, η εντατική βόσκηση ή υπερβόσκηση, η εκτατική βόσκηση ή υποβόσκηση, η ύπαρξη και κατασκευή δρόμων, η ύπαρξη και κατασκευή κοινωφελών δικτύων (π.χ. ηλεκτρισμού), η ύπαρξη οικισμών, οι απορροές, οι δραστηριότητες αναψυχής, η ρύπανση του εδάφους, η εισβολή ξενικών χωροκατακτητικών ειδών,  οι πυρκαγιές, η εξέλιξη των οικοσυστημάτων και οι ζημιές από παράσιτα. Στις απειλές που δυνητικά μπορεί να απειλήσουν τον τόπο οικοτόπου περιλαμβάνονται οι μεταβολές στις αβιοτικές παραμέτρους και οι αθλητικές δραστηριότητες [2,10].

Γενική βιβλιογραφία

1. Arvela, M., Bailly Maitre, J., Evans, D., Mac Sharry, B. & M. Aronsson. Pre-scoping Document for the Natura 2000 Seminar at the Mediterranean Region. http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/platform/knowledge_base/135_mediterranean_region_en.htm#NBP
2. Ντάφης, Σπ., Παπαστεργιάδου, Ε, Λαζαρίδου, Ε, Τσιαφούλη, Μ. 2001. Τεχνικός Οδηγός Αναγνώρισης, Περιγραφής και Χαρτογράφησης Τύπων Οικοτόπων της Ελλάδας. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ).
3. Ντάφης, Σπ. 2010. Τα δάση της Ελλάδας. Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας. 192 σελ.
4. Devillers, Pierre & Devillers-Terschuren, Jean. A classification of Palearctic habitats. Council of Europe, Strasbourg: Nature and environment, No 78.
5. European Commission. 2013. Interpretation Manual of European Union Habitats -EUR28
6. 2006.  European forest types – Categories and types for sustainable forest management reporting and policy. EEA Technical report No 9/2006. European Environment Agency, Copenhagen, Denmark.
7. European Environmental Agency Habitat types search. http://eunis.eea.europa.eu/habitats.jsp
8. San-Miguel-Ayanz, J., de Rigo, Daniele, Caudullo, Giovanni, Houston Durant, Tracy, Mauri, Achille. Eds. 2016. European Atlas of Forest Tree Species. (Eds.) Publication Office of the European Union, Luxembourg. ISBN: 978-92-79-36740-3. DOI: 10.2788/038466

Ειδική βιβλιογραφία

9. Moreira, F., Arianoutsou, M., Corona P. & J. De Las Heras. 2012. Post-Fire Management and Restoration of Southern European Forests. Moreira, F., Arianoutsou, M., Corona, P., De las Heras, J. (Eds.), Managing Forest Ecosystems 24, DOI 10.1007/978-94-007-2208-8_7, Springer, 329p.
10. Report on the main results of the surveillance under article 17 for annex I habitat types (Annex D). Code 9540. Mediterranean pine forests with endemic Mesogeanhttp://cdr.eionet.europa.eu/Converters/run_conversion?file=gr/eu/art17/envxrm90g/GR_habitats_reports-20190731-130055.xml&conv=589&source=remote#9540
11. Χάρτης εξάπλωσης και εύρους εξάπλωσης τύπου οικοτόπου 9540. http://www.biodiversity-info.gr/images/DOCUM/3rd_Art17_Report/Habitat_types/terrestrial/maps/9540_map.pdf

Πουλής, Γ., Κακούρος, Π., Καψάλης, Δ. & Β. Χρυσοπολίτου. Πληροφοριακό δελτίο τύπου οικοτόπου 9540 στην Ελλάδα. Έργο ForestLife – Οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα.

The post ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΤΟΠΟΥ 9540 – ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΔΑΣΗ ΠΕΥΚΗΣ ΜΕ ΕΝΔΗΜΙΚΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΕΙΔΗ ΠΕΥΚΗΣ (MEDITERRANEAN PINE FORESTS WITH ENDEMIC MESOGEAN PINES) appeared first on Forest Life - Οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα.

Ο τύπος οικοτόπου περιλαμβάνει παρόχθιες στοές και πυκνούς θαμνώνες με αρμυρίκια, πικροδάφνες και λυγαριές που εμφανίζονται σε ποταμούς, ρέματα συνεχούς ή παροδικής ροής και άλλους υγροτόπους. Δεν περιλαμβάνει τους σχηματισμούς με Tamarix africana της Δ. Μεσογείου [2,5].

Εικόνα 1. Θαμνώνες του τύπου οικοτόπου 92D0 στο Νέστο. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Λ. Λογοθέτης.

Άλλες ταξινομήσεις

EUNIS F9.3 Southern riparian galleries and thickets [7]

European forest types < 6.12.3 Mediterranean and Macaronesian riparian forest [6]

Palearctic Habitat Classification 44.81 Southern riparian galleries and Tamarix thickets [4]

Copernicus Riparian Zones 3.4.1.1 Transitional woodland and scrub [10]

Εξάπλωση

Ο τύπος οικοτόπου 92D0 εξαπλώνεται στη Μεσογειακή Ευρώπη και τη ΝΔ Ιβηρική χερσόνησο, καθώς και στις Σαχαρο-Μεσογειακή και Σαχαρο-Σινδιακή φυτογεωγραφικές περιοχές (Β. Αφρική και Αραβική χερσόνησος).

Στην Ελλάδα, είναι αρκετά κοινός στην Κεντρική και Δυτική ηπειρωτική χώρα, την Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου και σποραδικά σε Μακεδονία και Θράκη.

Εμφανίζεται σε 73 περιοχές του Δικτύου Natura 2000 καλύπτοντας έκταση 91.990 στρεμμάτων.[1,2,3,8].

Εικόνα 2. Χάρτης εξάπλωσης και εύρους εξάπλωσης του τύπου οικοτόπου 92D0 στην Ελλάδα.

Φυσιογνωμία

Ο τύπος οικοτόπου εμφανίζεται συνήθως γραμμικά γύρω από υδάτινα σώματα ή μέσα σε κοίτες ποταμών και ρεμάτων και σπανιότερα σε πιο εκτεταμένες επιφάνειες. Αποτελείται από συστάδες χαμηλού ύψους (< 5 m.) και συνήθως πυκνής δομής (50-100%). Η κάλυψη του ποώδους ορόφου κυμαίνεται σε ευρεία όρια, ανάλογα με την κάλυψη του ανωρόφου και είναι συνήθως 10-50% [2].

Χλωριδική σύνθεση

Tamarix hampeana, Tamarix parviflora, Tamarix smyrnensis, Tamarix tetrandra, Nerium oleander, Vitex agnus-castus. Ορισμένες φορές συμμετέχουν είδη των θαμνώνων όπως το Spartium junceum. Συχνή είναι η παρουσία ειδών των υγρών λιβαδιών και των καλαμώνων όπως τα Brachypodium sylvaticum, Poa trivialis, Saccharum ravenae, Phragmites australis, Juncus subulatus. Σε υφάλμυρα νερά συμμετέχουν είδη της τάξης Juncetea, όπως τα Elymus elongatus, Puccinellia distans, Lotus cytisoides, Aeluropus litoralis, Carex flacca, Juncus maritimus, Juncus acutus, Polypogon maritimus, Ranunculus marginatus, Sarcocornia perennis, Scirpus holoschoenus, Spergularia media, Halimione portulacoides [2,11].

 Οικολογία

Ο τύπος οικοτόπου αναπτύσσεται συνήθως σε αμμοπηλώδη ή αργιλοαμμώδη εδάφη που προήλθαν από αλλουβιακές ποτάμιες ή λιμναίες αποθέσεις, σε θέσεις μικρής έως μηδενικής κλίσεως. Συχνά τα εδάφη είναι κορεσμένα με άλατα [2,3,8,9].

Οικονομική αξία

Η αξία των δασών του τύπου οικοτόπου 92D0 εστιάζεται στις προστατευτικές λειτουργίες που προσφέρουν, με σημαντικότερη ίσως τη σταθεροποίηση των αμμοθινών. Επιπλέον, φιλτράρουν τους ρύπους προτού μπουν στο υδάτινο οικοσύστημα, προσφέρουν ενδιαίτημα στην πανίδα και συνδέουν οικολογικά απομονωμένες φυσικές περιοχές [3,8].

Εικόνα 3. Θαμνώνες του τύπου 92D0 στον ποταμό Αξιό. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Λ. Λογοθέτης.

Διαχείριση

Η διαχείριση των παρόχθιων δασών του τύπου εστιάζει στην προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξή τους. Συχνά είναι απαραίτητη η συνέργεια με άλλα επιστημονικά πεδία και αρμόδιες υπηρεσίες, όπως στις περιπτώσεις καθορισμού της οικολογικής ροής ενός ποταμού, ώστε να εξασφαλίζεται η απαραίτητη ροή νερού και θρεπτικών συστατικών για τη διατήρηση του δάσους [3].

Κατάσταση διατήρησης

Η κατάσταση διατήρησης του τύπου οικοτόπου κρίνεται ικανοποιητική σύμφωνα με την 3η εξαετή έκθεση αναφοράς σε εφαρμογή του άρθρου 17 της Οδηγίας 92/43 για τους Οικοτόπους [11].

Πιέσεις και απειλές

Στις πιέσεις που εντοπίστηκαν για το τύπο οικοτόπου συγκαταλέγονται η βόσκηση, η δασική διαχείριση, η ύπαρξη δρόμων, η γειτνίαση με κατοικημένες περιοχές, η απόρριψη ρύπων, η θήρα, οι δραστηριότητες αναψυχής, οι αθλητικές εγκαταστάσεις, λοιπές ανθρωπογενείς πιέσεις, ρύπανση επιφανειακών υδάτων, ρύπανση εδάφους και στερεοί ρύποι, μεταβολή υδρολογικών συνθηκών, λοιπές οικοσυστημικές μεταβολές, φυσική εξέλιξη των φυτοκοινωνιών, κατασκευή κτισμάτων. Σε αυτές προστίθενται οι απειλές από τη γεωργική εκμετάλλευση, τις αλλαγές στις καλλιεργητικές πρακτικές, τις δραστηριότητες αναψυχής, τις πυρκαγιές, τα ξενικά χωροκατακτητικά είδη, την ξύλευση και μη επανεγκατάστασή τους είτε με φυτεύσεις είτε με φυσικό τρόπο και οι μεταβολές στις αβιοτικές παραμέτρους [2,11].

Γενική βιβλιογραφία

1. Arvela, M., Bailly Maitre, J., Evans, D., Mac Sharry, B. & M. Aronsson. Pre-scoping Document for the Natura 2000 Seminar at the Mediterranean Region. http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/platform/knowledge_base/135_mediterranean_region_en.htm#NBP

2. Ντάφης, Σπ., Παπαστεργιάδου, Ε, Λαζαρίδου, Ε, Τσιαφούλη, Μ. 2001. Τεχνικός Οδηγός Αναγνώρισης, Περιγραφής και Χαρτογράφησης Τύπων Οικοτόπων της Ελλάδας. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ).

3. Ντάφης, Σπ. 2010. Τα δάση της Ελλάδας. Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας. 192 σελ.

4. Devillers, Pierre & Devillers-Terschuren, Jean. A classification of Palearctic habitats. Council of Europe, Strasbourg: Nature and environment, No 78.

5. European Commission. 2013. Interpretation Manual of European Union Habitats -EUR28

6. EEA, 2006.  European forest types – Categories and types for sustainable forest management reporting and policy. EEA Technical report No 9/2006. European Environment Agency, Copenhagen, Denmark.

7. European Environmental Agency Habitat types search. http://eunis.eea.europa.eu/habitats.jsp

8. San-Miguel-Ayanz, J., de Rigo, Daniele, Caudullo, Giovanni, Houston Durant, Tracy, Mauri, Achille. Eds. 2016. European Atlas of Forest Tree Species. (Eds.) Publication Office of the European Union, Luxembourg. ISBN: 978-92-79-36740-3. DOI: 10.2788/038466

Ειδική βιβλιογραφία

9. Ζόγκαρης, Σ., Χατζηβαρσάνης, Β., Οικονόμου, Α.Ν., Χατζηνικολάου, Γ., Γιακουμή, Σ. & Π. Δημόπουλος. Παρόχθιες ζώνες στην Ελλάδα. Προστατεύοντας τις παραποτάμιες οάσεις ζωής. Ειδική έκδοση ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε., Πρόγραμμα Interreg IIIC Sud, “RIPIDURABLE”.

10. GAF AG. 2013. CS-3/17 Nomenclature Guideline, Issue 3.0 Copernicus Riparian Zones.

11. Report on the main results of the surveillance under article 17 for annex I habitat types (Annex D). Code 92D0. Name Southern riparian galleries and thickets (Nerio-Tamaricetea and Securinegion tinctoriae). http://cdr.eionet.europa.eu/Converters/run_conversion?file=gr/eu/art17/envxrm90g/GR_habitats_reports-20190731-130055.xml&conv=589&source=remote#92D0

12. Χάρτης εξάπλωσης και εύρους εξάπλωσης τύπου οικοτόπου 92D0. http://www.biodiversity-info.gr/images/DOCUM/3rd_Art17_Report/Habitat_types/terrestrial/maps/92D0_map.pdf

13. Χατζηχαραλάμπους Ε., Μ. Δημάκη, Δ. Ζέρβας, Ε. Κουτράκης, Γ. Πουλής, Α. Σαπουνίδης & Λ. Χατζηιορδάνου. 2015. Λεπτομερής αναγνώριση των οικολογικών απαιτήσεων σε νερό των τύπων οικοτόπων και των ειδών στόχων που εξαρτώνται από το νερό, στις περιοχές Δέλτα Αξιού, Δέλτα Αλιάκμονα και Λιμνοθάλασσα Κίτρους. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων – Υγροτόπων (ΕΚΒΥ). Θέρμη. 71 σελ. + 7 Χάρτες & γεωγραφικά αρχεία.

Προτεινόμενη βιβλιογραφική αναφορά

Πουλής, Γ., Κακούρος, Π., Καψάλης, Δ. και Βασιλική Χρυσοπολίτου. Πληροφοριακό δελτίο τύπου οικοτόπου 92D0 στην Ελλάδα. Έργο ForestLife – Οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα.

The post ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΤΟΠΟΥ 92D0 – Θερμό-Μεσογειακές παραποτάμιες στοές (Nerio-Tamaricetea) και παραποτάμιες στοές της Νότιο – Δυτικής Ιβηρικής Χερσονήσου (Securinegion tinctoriae) appeared first on Forest Life - Οικοδόμηση συνεργασιών, ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανταλλαγή γνώσεων για τα δάση του Δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα.